Bayram Ali KAVALCI
2013 YILI ÇAYKUR’UN EN BAŞARILI VE EN HUZURLU YILI OLDU
Çaykur’un, 2013 yılı faaliyetlerini Çaykur YK. Başkanı ve Genel Müdürü Sn. İmdat Sütlüoğlu kurban bayramına birkaç gün kala, Çaykur bilgilendirme salonunda düzenlemiş olduğu basın toplantısında, Rize’de görev yapan basın mensuplarına ve bir kısım televizyonların canlı yayınıyla üretici ve tüketicilere çok detaylı bir şekilde rakamlarla aktarmış oldu.
Çaykur’un her kampanya döneminde üreticiler açısından en sıkıntılı ve en sorunlu işlem olan mubayaa alımları başta olmak üzere, Genel Müdür Sn. İmdat Sütlüoğlunun kamuoyuyla paylaştığı 2013 yılının tüm faaliyet rakamlarını dikkatli bir şekilde not alarak sizlerle paylaşmak istiyorum. Bu rakamları sizlerde okuyunca, Çaykur’un bu yılkı yaş çay kampanyası döneminde geçmiş yıllarla göre ne kadar başarılı olduğu ve hayata geçirmiş olduğu yeni randevulu sistem sayesinde yaş çay üreticileri bu yeni sisteme hemen adapte olarak, bu sezon zahmetsiz, endişesiz her gün çay toplamadılar. Geçmiş yıllara göre uzun aralıklarla süren yaş çay hasadı neticesinde ıslanarak, üşüterek hasta olmadılar. Randevulu sistem sayesinde ne yaş yaprağın kalitesi düştü, ne de üreticiler yaprak kaybına uğradılar. Bilakis yaprak satışlarında artışlar bile elde ettiler.
Çaykur’un randevulu sisteme geçeceği çalışmaları ve üreticilere bu konulara yönelik cep telefonlarına anında aktarılan SMS bilgileri binlerce üreticiyi ilk etaba tedirgin etmişti. Acaba Çaykur bu sistemde başarılı olacak mı? Ve ya başaramayacak mı? Yaş Çaylarımızı elimizde kalacak mı? Endişeleri hâkimdi. Fakat Çaykur 3 sürgünde de bunu başardı. Bu sistemin hayata geçmesi ve ardından gelen sistem başarısı, Çaykur dışında özel sektör çay fabrikalarına yaş çay satmaya mecbur kalan üreticileri özel sektöre ucuz yaş çay satma mecburiyetinden de kurtarmış oldu. Çaykur’un bu uygulamasıyla işleyecek çay satın alamayan bir kısım özel sektör firmaları fabrikalarını çalıştırabilmek için neredeyse, Çaykur’un taban fiyatına yakın ve üstelik peşin parayla yaş çay satın almaya başlamış oldular. Çaykur Genel Müdürü Sn. İmdat Sütlüoğlu yeni randevulu satış uygulamasıyla bir kısım özel sektör firmaları tarafından her yıl düşük fiyatla üreticilerden satın alınan yaş çay fırsatçılığına da engel olmuş oldu. Bu uygulamayla bu yıl sn. Sütlüoğlu yaş çay üreticilerinin bir hayli dua ve tebriklerini almış oldu.
Çaykur, 27 Nisan 2013 tarihinde başlayan birinci sürgün alımlarında üreticilerden, nisan ayı içerisinde, 26,5 ton yaş çay satın alarak, karşılığında üreticilere Mayıs ayının ikinci haftasında 32.600.TL. Ödeme yaptı.
Mayıs ayında ise üreticilerden, 177.741 ton yaş çay mubayaa ederek, hemen alımların sona ermesiyle, üreticiler ürün bedelleri alacakları olarak, 219,2 Milyon TL. Ödemeyi gerçekleştirmiş oldu.
Haziran ayında, 83.096 ton, (1.Sürgün kısmı 53.349 ton, 2.Sürgün 29.747) ton yaş çay mubayaa ederek üreticilerin; 102.207.792.TL. Alacaklarını 31 Temmuz 2013 tarihine kadar ödemiştir. Temmuz ayında üreticilerden, 203.142 ton yaş çay satın alarak, bu ürün karşılığı olarak üreticilere, 249,8 Milyon TL. Ödemeyi 28 Ağustos kadar tamamlamıştır.
Çaykur, Ağustos ayında ürercilerden, 87.140 ton, yaş çay mubayaa satın alarak, bu ürün bedeli olan, 107,2 Milyon TL’nin ödemesini ise 30 Eylül’e kadar gerçekleştirmiştir. Kampanyanın son ayı olan Eylül ayında üreticilerden, 114.481 ton yaş çay mubayaa etmiştir. Bu ayda ki, ürün bedellerinin tutarı olan, 140,8 milyon TL’nin ödemeleri ise birkaç gün içerisinde tamamlanmış olacaktır. Bu yıl budama bedeli olan, 93.418.000.TL. de, 1.Temmuz 2013 tarihinde üreticilerin hesaplarına aktarılmıştır.
Çay tarımının yapıldığı tüm bölgelerde bu yıl hayata geçen randevulu çay satış uygulaması ve bir kısım çay fabrikalarının taşınma ve yenileme çalışmalarına rağmen gecen yılkı rekoltenin üzerinde 30 bin tona yakın bir fazla yaş çay satın alarak, üreticilere sorunsuz ve mutlu bir sezon yaşatmıştır. Üstelik randıman miktarını da % 20’lerin üzerine taşımıştır. 130 bin tona yakı tasnifli ve paketli kurur çay stoku olup, 10 Ekim 2013 itibariyle; 85.000. ton kuru çay satısı gerçekleşmiştir. 2 bin tona yakın çayda ihraç edilmiştir. Ramazan ayında ramazana özel yapılan ramazan çayı başta olmak üzere son iki aydır kuru çay satışlarında yüksek oranlarda satış artışları görülmüştür. Bu yazımda Çaykur’un bu sene piyasaya sürdüğü ve adeta yurdum her köşesinde uzun zaman yok satan ve satış rekorları kırmaya devam eden DİDİ isimli soğuk çayları neredeyse 75 milyona satışı yakalamış, sadece bir Türkiye markası değil, dünya markası olarak her yerde hızla tüketilmeye devam etmektedir. Çaykur hayatına siyah çaylarla başladı, seneler sonra yeşil çayla, sonrasında meyve ve bitki çayları, şimdilerde soğuk çayları, yakın gelecekte Ulong ve beyaz çaylarıyla artık yakın gelecekte çay deyince akla Türkiye ve Çaykur gelecektir. İki binli yıllardan sonra tek parti iktidarının Çaykur’u tam sahiplenmesi ve yönetiminin başına getirdiği, Çayı ve Çaykur’u iyi bilen iki tecrübeli Genel Müdürle yıllardır bölgede özelleşecek beklentisi konuşmalarının basında yazıldığı, çizildiği Çaykur’u bu günlere getiren dünün ve bugünün başarılı yöneticileri ve aynı zamanda iki kadım dost olan Sn. Sütlüoğlu ve Sn. Yüce’yi tebrik ediyorum. Rize sizleri hiçbir zaman unutmayacak.
